Πάσχα στην Όλυμπο Καρπάθου

Χτισμένη ανάμεσα σε δύο απόκρημνες βουνοκορφές, σε υψόμετρο 310 μέτρων, η Όλυμπος αποτελεί το βορειότερο και ένα από τα πιο ορεινά χωριά της Καρπάθου. Πέρα από την εντυπωσιακή θέα προς τη θάλασσα, γοητεύει τον επισκέπτη με τον αυθεντικό παραδοσιακό της χαρακτήρα.

Απομονωμένη για πολλά χρόνια, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και με μοναδική κοντινή πρόσβαση το λιμάνι του Διαφανίου, η Όλυμπος παρέμεινε αποκομμένη από το υπόλοιπο νησί έως και τη δεκαετία του ’80. Οι κάτοικοί της είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στα θεία, γεγονός που εξηγεί και την ύπαρξη περίπου 300 μικρών εκκλησιών, διάσπαρτων στα στενά σοκάκια και ανάμεσα στα σπίτια.

Στην Όλυμπο των ανεμόμυλων, το Πάσχα αποτελεί μια βαθιά βιωματική εμπειρία που συνδέει την καθημερινότητα με τη μνήμη και τη συλλογική ζωή, ενώ το φαγητό παίζει κεντρικό ρόλο. Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, οι κοινόχρηστοι ξυλόφουρνοι λειτουργούν αδιάκοπα, ψήνοντας ψωμιά, πίτες και τους «πούλους», τα περίτεχνα πασχαλινά κουλούρια με το βαμμένο σε διάφορα χρώματα αυγό.

Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής κυριαρχεί το στοιχείο της μνήμης. Οι γυναίκες του χωριού φέρνουν λουλούδια για τον στολισμό του Επιταφίου, μαζί με φωτογραφίες συγγενών που έφυγαν από τη ζωή τον τελευταίο χρόνο, καθώς και μοιρολόγια, τα οποία τοποθετούν ανάμεσα στα άνθη. Στο παρελθόν, μετά την αποκαθήλωση, οι γυναίκες έλυναν τα μαλλιά τους και θρηνούσαν δημόσια. 

Το βράδυ, η περιφορά του Επιταφίου περνά από τα στενά σοκάκια, με τις γυναίκες να θυμιατίζουν από τις αυλόπορτες.

Το Μεγάλο Σάββατο ετοιμάζεται το «οφτό», το κρέας γεμισμένο με ρύζι, συκωτάκια και μυρωδικά, το οποίο ράβεται και τοποθετείται στους ξυλόφουρνους από το μεσημέρι, όπου ψήνεται αργά για περίπου 18 ώρες.

Η Κυριακή του Πάσχα κυλά πιο ήρεμα, ενώ τη Δευτέρα, όταν μεταφέρεται η γιορτή του Αγίου Γεωργίου, πραγματοποιείται ένα μικρό γλέντι στο Πηλάι, κοντά στην Αυλώνα. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, οι Ολυμπίτες επισκέπτονται το κοιμητήριο για να περιποιηθούν και να προετοιμάσουν τους τάφους των συγγενών τους για την επόμενη μεγάλη μέρα. 

Η κορύφωση των εορτασμών έρχεται την Τρίτη του Πάσχα, τη λεγόμενη Λαμπροτρίτη. Τέσσερις εικόνες ξεκινούν από την κεντρική εκκλησία και περνούν από όλα τα ξωκλήσια, με στάσεις για ευχές. Στην πομπή συμμετέχουν νεαρές γυναίκες με σακοφούστανο, που αποτελείται από τρία στρώματα ρούχων, καθώς και μεγαλύτερες γυναίκες με καβάι. Στο κοιμητήριο τελούνται τρισάγια για κάθε νεκρό και προσφέρονται κεράσματα. Η πορεία καταλήγει στο Πλατύ, όπου οι παρευρισκόμενοι προσκυνούν, δοκιμάζουν λουκουμάδες με μέλι και πίνουν ρακί ή ούζο, ενώ στη συνέχεια οι εικόνες «δημοπρατούνται» και οι τυχεροί Ολυμπίτες είναι αυτοί που θα τις επιστρέψουν στο τέμπλο.

Το ίδιο βράδυ, στο Πλατύ, με τη συνοδεία λύρας και λαούτου, στήνεται το πρώτο μεγάλο πανηγύρι της χρονιάς. Ένα ακόμη ακολουθεί την Παρασκευή, ανήμερα της Ζωοδόχου Πηγής, και αυτό είναι το πανηγύρι της Διαφανιώτισσας που θα φέρει όλο το νησί μέχρι την Όλυμπο.